a
 
aa


a
 
aa

 

NUMARALI GÖZLÜK  CAMLARI

Numaralı gözlük camları üretimi özellikle son 10 yılda mineral camlardan neredeyse tamamen plastik camlara dönmüştür. Mineral gözlük camlarının ağırlığı (plastik camların iki katı kadar) ve kırılganlığı (plastik camlardan 3-5 kat daha kırılgandır) bu değişimde büyük rol oynamıştır.

Keza plastik camların kalınlığı ve kolay çizilme dezavantajları kullanılan yüksek kırma indeksli hammaddeler ve cam yüzeyine yapılan sert kaplamalarla asgariye indirilmiş, zamanla mineral camlara ilgi yok denecek kadar azalmıştır.

Günümüzde çerçevesiz gözlük (rimless, faset çerçeve dendiği de oluyor) modasının yaygınlaşması plastik camlar sayesinde olmuştur. Çünkü mineral camların işlenme zorluğu ve kırılganlığı nedeniyle tam çerçeveler (full rimmed) dışında, misinalı (semi rimless) ve çerçevesiz gözlüklerde (rimless) kullanılma olanağı yoktur.



Plastik olarak adlandırılan gözlük camlarının hammaddesi polikarbonat, organik (cr39), akrilik ve pmma  (polimetil metakrilat) dır.

Numaralı gözlük camlarında en çok bilinen ve tercih edileni organik (cr39) tir.

Akrilik genellikle şeffaf gözlük şablonlarında, pmma  da sert kontakt lens yapımında kullanılır. Bu plastik türleri opak, renksiz, saydam ve sert oldukları için mercek yapmaya elverişlidir. Işık geçirgenlikleri mineral cama yakındır.

CR 39 simgesi ile belirtilen Kanada veya Kolombiya Reçinesini (Canadian, Colombian Resin) esas alan bu madde sentetik olarak geliştirilerek transparensi (saydamlığı)  ve kırma indeksi artırılılmış (incelmesi sağlanmış), üzerine sertliğini artıran kaplama (hard coating) yapılarak kolay çizilmesi önlenmiştir. Yansımayı, buğulanmayı, toz tutmayı önleyen kaplamalarla da (multi coating) kusursuz hale getirilmiştir.



Organik camlar üzerine yapılan
kaplamalar, yansımayı
önleyerek görüşü arttırır.

Ayrıca plastik camların kesimi ve montajı daha kolay, ekstra işçilikler (delme, parlatma, kanal açma, dekor yapma, oyma) daha elverişlidir. Bu işlemleri yaparken kırılma olasılığı daha azdır. Organik gözlük camlarının inceliği hammaddesinin kırma indeksi ile ilgilidir.

Kırma indeksi 1,50 den başlar. Bu tür çok tercih edilmeyen en kırılgan, en kalın ve en ucuz olanıdır.

1,56 kırma indeksi  % 20-25 arasında incelme sağlar ve göreceli olarak 1,50 kırma indeksli olandan daha sağlamdır. Ekonomikliği nedeniyle organik camların  en çok tüketilen türüdür.

1,60  kırma indeksli olanı, sağlam hammaddesi nedeniyle özellikle çerçevesiz gözlüklerde (rimless)  ve kırılma riskinin fazla olduğu  durumlarda (örneğin sporcular için) tavsiye edilen  ve  % 30-40 incelme sağlayan türüdür.

1,67 ve 1,74 gibi daha yüksek kırma indeksli organik gözlük camları  özellikle 4,00  diyoptriden sonra tercih edilirler. % 50-60 a yakın incelme  ve dolayısıyla  % 30-40 civarında ağırlık azalması sağlarlar.

Ancak kırma indeksine paralel olarak fiyatları da yükselir. 1,67 ve 1,74 kırma indeksli organik camların  hammaddeleri  de 1,60 kırma indeksli olanlar gibi sert, sağlam, kolay kırılmayan özelliklere sahiptir.

Organik  numaralı gözlük camları kadar tüketilmeyen ve daha ziyade güneş gözlüğü camı olarak tercih edilen Polikarbonat  gözlük camlarının en kayda değer özelliği organik camlardan 3 kat daha sağlam olmalarıdır. Darbe emici (impact rezistance)  nitelikleri gözü travmadan ve fırlayan parça, partikül gibi dış fiziksel etkenlerden korurlar.

Polikarbonat gözlük camlarının kusursuzlaştırılması işlemleri henüz sürmektedir. Kusursuz hale getirildiklerinde kullanım oranları organik gözlük camlarına yaklaşabilir.

Polikarbonat gözlük camlarının yaygınlaşmasının önündeki en büyük engel gözlükçülerin atölyelerindeki cam kesme ve tıraşlama makinelerinin polikarbonat cam işlemesine uygun olmayışıdır. Çünkü bu kesme işlemi sırasında su kullanılmaması kesici elmas  disklere büyük zarar verir ve ömrünü kısaltır. Oysa mineral ve organik cam kesiminde elmas diskler sürekli akan su ile hem yıkanmış hem de soğutulmuş olurlar.

Polikarbonat cam işleyen susuz, kuru makinelerin çoğalması ile bu camların tüketiminde kısa sürede bir artış olması beklenebilir.

Gelecekte bu iki türün tam ortasında yer alacak bir cam türünün sinyalleri gelmeye başlamıştır. Bu tür, organik gözlük camları gibi işlenen fakat polikarbonat kadar olmasa da ona yakın sağlamlıkta bir tür olacaktır. Bu türün kullanım esnasında  ne gibi avantajları ve dezavantajları sağlayacağı kesinleşmemiştir. Henüz deneme aşamasındadır.

Numaralı organik ve polikarbonat gözlük camlarının istenilen koyulukta  renklendirilme (kumaş boyaması gibi sıcak renk banyolarında) nitelikleri onların mineral cama göre diğer bir üstünlüğüdür. Sınırsız renk seçeneği onların gelişen modaya uymalarını kolaylaştırır ve her renk ve koyulukta numaralı güneş gözlüğü yapımına da olanak sağlar.

Plastik cam hammaddelerinin karışımına ilave edilen renk değiştiren maddeler  (photochromic, colormatic) sayesinde ultraviyoleye hassas hale getirilir ve bu yolla zararlı kozmik ışınlardan kısmi bir korunma sağlarlar.

Bu tür değişken renkli (photochromic) gözlük camları sıcak iklimler için işlevsel değildir. Çünkü bunların % 65-85 oranında koyulaşması ancak eksi derecelere yakın soğuk havalarda mümkün olabilmektedir. % 65-85 seviyelerinin altında kalan renk koyuluklarının zararlı ışınlardan koruma etkisi yetersizdir. Beklenilen yararı sağlamadığı gibi üstelik daha pahalıdırlar.

Renk değiştiren gözlük camları ultraviyole olmayan ortamlarda, örneğin alaca karanlık veya gece vakti tam olarak renksizleşmez. Gözlük camının en açık renkli hali bile az ışıklı veya ışıksız ortamlarda görüş kaybına neden olur.

Örneğin, % 15 renk kalmışsa bu % 15 görüş kaybı demektir. Bazı Avrupa ülkelerinde  sürücülerin % 15 ten  daha koyu renkli gözlükleri gece trafiğinde kullanması yasaktır.

Değişken renkli bir gözlük satın alarak Güneş gözlüğünü ve renksiz gözlüğü tek gözlükte birleştirme yerine sürekli kullanım için bir renksiz (beyaz camlı) gözlük ve güneşli ortamlar için ayrıca % 85 koyulukta bir güneş gözlüğü kullanmakta fayda vardır.

Numaralı gözlük camları üretildiği hammaddeye göre sıralanabildiği gibi fonksiyonlarına göre de sıralanabilir.

Bu sıralamada sadece uzak görme, yakın görme ve orta mesafeleri görme için kullanılan tek odaklı (single vision) gözlük camları veya hem uzağı, hem yakını görme için iki odaklı (bifokal) ya da bütün mesafeleri görme için çok odaklı (varifokal) gözlük camlarından bahsedilebilir.

Bu türlerin en gelişmişi olan varifokal gözlük camları için daha detaylı bilgi yukardadır.



RIFAT KAYIN

YasalUyarı:Bu web sitesindeki RIFAT KAYIN’a  ait yazıların tüm hakları  Optik Tunalı ya aittir. Özel izin alınmaksızın kısmen veya tamamen kullanılamaz. Ancak aktif link verilebilir.